ابراهيم عاملي ( موثق )
45
تفسير عاملي ( فارسي )
تو را پذيرفت فرمانبردار خدا است و هر كس پشت كرد پس [ دلگير مباش ] كه تو را براى نگهبانى مردم نفرستاديم ، چون در حضور تو ميگويند مطيع و فرمانبر هستيم ولى چون از نزد تو بيرون روند گروهى از ايشان بشب فكر كنند كه بر خلاف گفته و دستور تو رفتار كنند ، ليكن خداوند تمام فكر و نقشه ى شبانه شان را مينويسد و تو اى پيغمبر روى از ايشان بگردان و به خدا توكّل نما كه پشتيبان تو خداوند است و بس ، چرا اين مردم منافق در جمله هاى قرآن فكر نميكنند تا بدانند : اگر از ديگرى جز خدا بود بسيار ناسازگارى در آن يابند . سخن مفسّرين : « مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ » 80 ابو الفتوح نوشته است : گفتند : سبب نزول آيه آن بود كه چون رسول عليه السّلام گفت : « من اطاعنى فقد اطاع اللَّه و من عصانى فقد عصى اللَّه » هر كه طاعت من دارد طاعت خداى داشته بود و هر كه در من عاصى شود در خداى عاصى شده باشد ، منافقان گفتند همانا اين مرد ميخواهد تا ما او را بپرستيم و بخدائى او اقرار دهيم چنان كه ترسايان كردند با عيسى ، خداى تعالى اين آيه فرستاد ردّ بر ايشان . « فَما أَرْسَلْناكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظاً » 80 طبرى : ابن زيد گفت : اين آيه در اوّل بعثت بوده است كه بپيغمبر ( ص ) يادآورى شده است : تو جز تبليغ وظيفه ى ديگر ندارى ولى بعد از آن امر بجهاد آمد و سختگيرى بر كافران تا مسلمان شوند . « يَقُولُونَ طاعَةٌ » 81 مجمع : اختلاف است در مقصود از اين جمله ، سدّى و ضحّاك گفتهاند : مقصود منافقين است ، و بعضى گفتهاند : مقصود آنهائى است كه مسلمان هستند و ايمانشان ضعيف است كه در آيت پيش توصيف شدند به اين كه ايشان از مردم بيشتر ميترسند تا از خدا . « بَيَّتَ طائِفَةٌ » 81 مجمع : ابو عمرو و حمزه ادغام كردهاند تا را در « طا » و بيك حرف مشدّد قرائت كردهاند به اين طور « بيطائفة » . « وَاللَّه يَكْتُبُ ما يُبَيِّتُونَ » 81 مجمع : اين جمله را دو معنى كردهاند : 1 - خدا در لوح محفوظ و يا بوسيله ى ملائكه مينويسد آنچه را بشب ميانديشند . 2 - در قرآن